از علم تا فلسفه؛ درنگی درونی

علم و فلسفه در حیات معقول

 

قدر باب این كه: آیا حقایقی مانند علم و هنر و مدیریت و سیاست، به خودی خود دارای ارزش است یا نه، اندیشمندان پژوهش هایی كرده اند. برخی معتقدند كه علم و سیاست و هنر دارای مطلوبیت ذاتی هستند و گروهی دیگر معتقدند كه اگر فعالیت های فكری در مسیر حیات انسانی به جریان نیفتد، دارای ارزش نخواهد بود. ارزش علم و فلسفه در ارتباط با حیات معقول تعیین می شود.

 

"حیات معقول عبارت است از زندگیی كه بتواند پاسخگوی همه ابعاد مثبت انسانی بوده باشد و می دانیم كه یكی از اساسی ترین ابعاد مثبت انسانی، جست و جو و دریافت هدف اعلای زندگی است كه بتواند زندگی را تفسیر و توجیه عقلانی بنماید."

 

در حیات طبیعی، علم موجب تخدیر انسان و غلبه قدرت بر حق خواهد شد. بی شك، علم می تواند بعدی از ابعاد وجود انسانی را روشن نماید و به انسان قدرتی اعطا كند كه از واقعیات بهره برداری كند. این نوع بهره برداری نیز فقط در حیات معقول امكان پذیر خواهد بود. می دانیم كه آگاهی پیداكردن از واقعیات، یك مسأله است و تنظیم روابط انسان با آن ها، چیز دیگری است. چنان كه دانستن مسائل بسیاری درباره حق و عدالت، غیر از عمل مطابق با حق و رفتار عادلانه با دیگران است. و تنها با برخورداری از حیات معقول است كه انسان به تنظیم صریح روابط خود با دیگران می پردازد. علم در حیات معقول، هیچ گاه عامل تورم خود طبیعی نخواهد شد. در حیات معقول، علم در جهت فضل فروشی و كسب امتیازات اعتباری و سلطه بر دیگران به كار نخواهد افتاد.

 

از علم دو گونه می توان بهره برداری كرد:

 

1- كشف واقعیات برای اصلاح و تنظیم روابط چهارگانه:

الف- ارتباط انسان با خود

ب- ارتباط انسان با خدا

ج- ارتباط انسان با جهان هستی

د- ارتباط انسان با هم نوع خود

این علم، نور محض است و به وجودآورنده اصلی این نور، خداست كه نورانی كننده عالم هستی است. نفس آدمی با این علم است كه كمال تجردی خود (نورانیت نفس) را به فعلیت می رساند."

 

2- درك واقعیات جهت تقویت و تورم خود طبیعی. در این نوع بهره برداری از علم، فرد خود را هدف و دیگران را وسیله تلقی خواهد كرد. به عبارت دیگر، می خواهد بر دیگران سلطه پیدا كند. علم به این معنا، جز تیرگی و بدبختی برای انسان چیزی فراهم نمی آورد و این نوع بهره برداری از علم، موجب از خود بیگانگی انسان می شود. چنین انسانی، نه تنها از خود، بلكه از جهان و انسان های دیگر نیز بیگانه است.

تعداد بازدید: ۹۷۲

فرم تماس

آدرس:

فلکه دوم صادقیه - بلوار آیت الله کاشانی - خ حسن آباد - کوچه 4 - پلاک 22 - ایران - تهران

کد پستی: 1481843465
مرکز فروش آثار:
ایمیل: info@ostad-jafari.com
تلفن ثابت: +9821 44091042 +9821 44005453
نمابر: +9821 44070200
حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری است
توسعه و پشتیبانی فنی شرکت توسعه همراه افزار ایرانیان