حیات: چیستی و چرایی

3- زمینه های عارضی و ثانوی حیات : گاه انسان، ایده آل هایی را برای خود در نظر می گیرد و حیات را با آن تفسیر می كند. هنگامی كه عواملی موجب عدم وصول شخص به آن ایده آل می شوند، حیات برای وی بی ارزش تلقی می شود و به پرسش از فلسفه حیات می پردازند. برای مثال: گاهی كسانی كه در مراحل اولیه علم و دانش گام برمی دارند، علم را هدف مطلق حیات تلقی می كنند. این اشخاص اگر در علم جویی شكست بخورند، ناامید می شوند و حیات را پوچ تلقی می كنند. برخی نیز وضعیت بهتر زندگی را هدف تلقی كرده و با شكست در هدف گیری خود، به طرح سوال از حیات می پردازند. این گونه افراد چون به پرسش واقعی نمی پردازند، پاسخی نیز دریافت نمی كنند.

 

4- زمینه بی طرف و احساس لزوم نظاره كلی برحیات و جستجوی هدف آن : برای این كه یك موضوع مورد سوال واقع شود، آن موضوع باید خارج از ذات انسان مطرح شود و انسان از افقی بالاتر به آن موضوع بنگرد.

باید توجه داشت كه در سوال از فلسفه حیات، هیچ گاه از وسایل و شوون حیات پرسش نمی كنیم، زیرا هر یك از اجزای زندگی دارای فلسفه و هدف مناسب خود می باشد، بنابر این هر متفكری كه پیرامون فلسفه حیات می اندیشد، نباید مجموع اجزای حیات را كه در جریان طبیعی خود، دارای فلسفه و هدف عینی است، به عنوان فلسفه و هدف حیات مطرح كند.

 

"من" انسانی باید در مافوق حیات طبیعی قرار گیرد تا به پرسش از آن بپردازد. در این هنگام است كه دیگر من انسانی سراغ فلسفه حیات را از حیات طبیعی محض و شوون آن نمی گیرد.

تا گام به مرحله عالی من انسانی گذاشته نشود، سایه حیات از هدف حیات تشخیص داده نخواهد شد. تا كسی از قلمرو حیات معمولی كه تمام سطح آن را نقاط تلاقی ماده و احساس پركرده است، نتواند پیش برود، شایستگی سوال از فلسفه و هدف حیات واقعی را ندارد.

 

ضرورت دریافت هدف نهایی زندگی

 

چند دلیل برای اثبات ضرورت دریافت هدف نهایی زندگی می توان ارائه داد:

 

1- در طول تاریخ مكتب های بسیاری به جستجو و ارائه هدف حیات پرداخته اند. در این مكاتب، اهدافی مافوق هدف های جزیی زندگی ارائه می شود كه نشان دهنده هدف نهایی زندگی است. اگر هدف های نسبی كه در زندگی طبیعی مطرح می شوند تأمین كننده هدف نهایی زندگی می بودند، دیگر لزومی به تحقیق پیرامون هدف نهایی زندگی وجود نمی داشت.

 

2- افزایش آگاهی انسان و احاطه وی به حیات، نشان می دهد كه استناد حیات حقیقی به خود انسان، بدون دخالت انتخاب هدف های عالی تر، امكان پذیر نخواهد بود. اگر آدمی هدفی معقول برای حیات خود در نظر نگیرد، حیات وی از ارزش و اهمیت برخوردار نخواهد بود.

 

3- اگر جهان هستی و پدیده حیات دارای هدف نباشند، زندگی معنا و مفهومی نخواهد داشت.

 

روزگار و چرخ و انجم سر به سر بازیستی              گر نه این روز دراز دهر را فرداستی

 

هدف حیات از دیدگاه های گوناگون

 

هدف های بسیاری برای حیات انسان مطرح شده كه برخی از آن ها عبارتند از:

 

1- هدف های شخصی : برخی افراد عاملی را كه برای خود مطلوب می دانند، به عنوان هدف حیات تلقی می كنند. مثلا برخی اشخاص پول و برخی مقام و گروهی نیز علم و جمعی هم خدمت به خلق را به عنوان هدف نهایی زندگی خود در نظر می گیرند.

 

2- قدرت : برخی از متفكران، مانند نیچه، قدرت را به عنوان هدف نهایی حیات تلقی كرده اند.

 

3- انتخاب اصلح : افراد انتخاب اصلح را هدف حیات در نظر گرفته اند. در مكتب حیات طبیعی، اشخاصی نظیر نرون، چنگیز، سزاربورژیا، اسكندر و فراعنه مصر به عنوان انتخاب اصلح مطرح می شوند.

 

5 - آسایش و رفاه : برخی از مكاتب، رفاه و آسایش زندگی را هدف تلقی كرده اند. آیا می توان این منطق را برای انسان ها قابل پذیرش ساخت كه امروز تو دست از حیات خود بردار، زیرا در آینده انسانی كه دارای حیات است، می آید و در رفاه و آسایش زندگی می كند؟ با این كه حیات امروزی كه در مطلوبیت هیچ تفاوتی با انسان آینده ندارد، به چه دلیل فدای حیات آیندگان شود؟ علاوه بر آن، انسان های با فضیلت و آگاه تاریخ انسانی حتی نمی توانند رفاه و آسایش و نیرومندی طبیعی خود را هدف نهایی زندگی تلقی كنند، چه رسد به این كه رفاه و آسایش و نیرومندی موجوداتی مثل خود را در آینده هدف نهایی زندگی بدانند".

 

6- انسان مداری : مكتب امانیسم، انسانیت را هدف حیات تلقی می كند. در این مكتب، تخلق به اخلاق انسانی و عدم مزاحمت در زندگی و شكوفا ساختن عواطف انسانی و احترام به عقاید دیگران، به عنوان انسانیت مطرح شده است. اشكال اساسی این مكتب در این است كه هیچ مبنایی منطقی را ارائه نمی دهد تا انسان با التزام به آن از سودجویی های خود دست بردارد و خواسته های خود را فدای خواسته های دیگران نماید.

تعداد بازدید: ۴۸۳

فرم تماس

آدرس:

فلکه دوم صادقیه - بلوار آیت الله کاشانی - خ حسن آباد - کوچه 4 - پلاک 22 - ایران - تهران

کد پستی: 1481843465
مرکز فروش آثار:
ایمیل: info@ostad-jafari.com
تلفن ثابت: +9821 44091042 +9821 44005453
نمابر: +9821 44070200
حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری است
توسعه و پشتیبانی فنی شرکت توسعه همراه افزار ایرانیان